Theo đại diện Bộ tài nguyên và Môi trường, vấn đề ô nhiễm môi trường tại các khu kinh tế, làng nghề trong cả nước đang diễn ra hết sức phức tạp. Nguyên nhân là do chúng ta quá nôn nóng trong việc phát triển kinh tế. Nhiều địa phương còn xem nhẹ công tác quản lý môi trường. Trong khi đó, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về môi trường thì vẫn còn chung chung, thậm chí thiếu hẳn văn bản quy phạm pháp luật về môi trường đối với cơ sở làng nghề. 

                                    Nhiều làng nghề đang bị ô nhiễm môi trường nghiệm trọng

Phát biểu tại hội nghị, ông Hoàng Minh Đạo, Cục trưởng Cục Kiểm soát ô nhiễm, Bộ Tài nguyên và Môi trường đưa ra nhiều lo ngại: “Các cơ sở sản xuất làng nghề nói chung hiện nay đang nằm ngoài vòng pháp luật về bảo vệ môi trường, còn tiến hành thanh tra, kiểm tra, có tiến hành nhưng không xử lý được, các gia đình mà bảo bây giờ phạt mấy chục triệu không bao giờ họ nộp phạt cả. Về chính sách cũng như vậy, có Điều 38 về bảo vệ môi trường làng nghề, nhưng cụ thể hóa như thế nào cho phù hợp, để làm cơ sở pháp lý có tính khả thi phù hợp, đưa công tác quản lý môi trường làng nghề vào quỹ đạo là vấn đề chúng ta phải đặt ra.”

Theo một số đại biểu, hiện có quá nhiều cơ quan chủ trì, phối hợp dẫn tới việc cùng một vấn đề nhưng lại tồn tại những văn bản của các bộ khác nhau với những nội dung khác nhau. Vấn đề này không chỉ gây ra sự chồng chéo, mâu thuẫn, bất hợp lý mà còn dẫn tới lãng phí.

                     Hội nghị Tham vấn thực hiện CS-  PL MT tại các khu kinh tế, làng nghề

Qua khảo sát, ông Nguyễn Văn Phương, giảng viên Đại học Luật Hà Nội cho rằng những quy định của địa phương không chất lượng. Hầu hết là chép lại một cách máy móc những quy định của trung ương mà không có sự điều chỉnh cho phù hợp với tình hình thực tế ở địa phương đó. Vì vậy, việc làm cần thiết là cần phải có những phương hướng để giải quyết những quy định được ban hành ở các địa phương, tránh tình trạng quy định không có tác dụng mà vẫn ban hành.

Còn theo PGS.TS Nguyễn Đức Khiển, Nguyên Giám đốc Sở Khoa học Công nghệ và Môi trường, thành phố Hà Nội, cần phải có chế tài, xử lý nghiêm. Ông cũng đưa ra ví dụ ở nước Nhật. Họ có một tổ chức hướng dẫn cho dân khiếu kiện, cho hội đồng xử lý. Nhưng ở nước ta thì chỉ trên cơ sở là thỏa thuận  mà chưa có luật về quy định bồi thường thiệt hại như thế nào. Còn như hiện nay, việc chứng minh thiệt hại bao nhiêu gần như không thực hiện được. Điều này dẫn đến nhiều khi nông dân bị thiệt hại rất lớn nhưng không được đền bù thỏa đáng.

Bên cạnh đó, hầu hết các ý kiến đều đề nghị kiên quyết di dời các cơ sở gây ô nhiễm môi trường ra khỏi khu dân cư, đẩy mạnh công tác xã hội hóa về bảo vệ môi trường, đồng thời có cơ chế khuyến khích để nhân rộng các mô hình doanh nghiệp, làng nghề thực hiện đúng quy chuẩn về bảo vệ môi trường.

Văn Cảnh