Theo thống kê tại Hội nghị giao ban sơ kết tình hình nuôi trồng thủy sản tình hình nuôi trồng thủy sản nước ngọt 2011 tại khu vực phía Bắc do Tổng Cục Thủy sản tổ chức vừa rồi, diện tích nuôi trồng thủy sản nước ngọt của các tỉnh Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ là hơn 163 nghìn ha, bằng 76% diện tích nuôi trồng thủy sản của toàn vùng. Sản lượng thủy sản nước ngọt ước đạt gần 230 nghìn tấn. Tuy nhiên, quy mô nuôi trồng ở khu vực này còn nhỏ, phân tán, chưa tạo được vùng hàng hóa lớn, chất lượng các loài cá không cao. Với phương thức nuôi chủ yếu là quảng canh, thời gian dài, chưa đầu tư thức ăn công nghiệp nhiều nên hiệu quả kinh tế thu được trên đơn vị diện tích thấp.

Tuy nhiên, bên cạnh đó, có nhiều địa phương nuôi trồng thủy sản đạt năng suất và chất lượng cao, trong đó có tỉnh Hải Dương nhờ vào việc phát triển mô hình nuôi thủy sản nước ngọt theo hướng hàng hóa hiệu quả.

Để phát triển nuôi thủy sản nước ngọt theo hướng hàng hóa, điều quan trọng đầu tiên chính là nguồn giống và chất lượng con giống. Hải Dương đã xây dựng những cơ sở cung cấp cá giống quy mô và đảm bảo chất lượng. Không chỉ đủ cung ứng cho nhu cầu trong tỉnh, những cơ sở này đã cung cấp một lượng lớn nguồn giống cho các tỉnh trong khu vực.

Theo ông Nguyễn Đức Chí, Giám đốc của một công ty cung cấp con giống thủy sản cho tỉnh Hải Dương. Ông Chí cho rằng điều quan trọng đó là con giống phải đạt chất lượng đạt tiêu chuẩn, được bà con tín nhiệm. Công ty của ông Chí mỗi tháng bán ra thị trường trung bình 50-60 vạn con giống.

Được đảm bảo về nguồn giống, các cơ sở nuôi trồng thủy sản trong tỉnh đã đầu tư mở rộng quy mô nuôi thả, sử dụng thức ăn công nghiệp và các biện pháp kỹ thuật để tăng năng suất và chất lượng sản phẩm. Từ đó có được nguồn nguyên liệu ổn định cho thị trường, phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa thay vì sản xuất manh mún tự phát như trước đây.

                                    Nuôi thủy sản nước ngọt sử dụng thức ăn công nghiệp

Nuôi thủy sản bằng thức ăn công nghiệp là phương thức nuôi được hầu hết bà con ở tỉnh Hải Dương ứng dụng. Ông Phạm Văn Phục, chủ nhiệm HTX Cá Xuân Nẻo ở Tứ Kỳ cho biết rằng ông và nhiều bà con ở Tứ Kỳ đều thấy rằng nuôi cá theo hình thức nuôi công nghiệp đem lại rất nhiều hiệu quả. Ông nói: “Nuôi cá công nghiệp tiết kiệm được rất nhiều thời gian, mỗi ngày chỉ khoảng mất 15 phút cho ăn. Thứ hai là cá nuôi công nghiệp thì cá nhanh lớn hơn, hiệu quả hơn. Thứ nữa là cá nuôi công nghiệp thì ít bị nhiễm bệnh vì mình rất chú ý vào thay nước, chú ý nuôi cá chứ không phải thả cá.”

Hiện nay, Hải Dương có rất nhiều hộ, liên hợp tác xã phát triển nuôi trồng thủy sản theo hướng công nghiệp hàng hóa tập trung. Năng suất cao nhất có thể đạt tới là 12-15 tấn/ 1 ha. Khi thực hiện mô hình này, Hải Dương cũng đã chú trọng đến việc sản xuất gắn liền với nhu cầu của thị trường, đẩy mạnh xúc tiến thương mại và tìm những công ty thu mua cố định để đảm bảo đầu ra cho sản phẩm. Mô hình này đã đạt được kết quả cao, khuyến khích bà con nông dân cũng như các cơ sở nuôi trồng thủy sản mạnh dạn đầu tư phát triển sản xuất, rời xa dần lối sản xuất manh mún, kém hiệu quả như trước kia.

Muốn phát triển bền vững ngành nuôi trồng thủy sản nước ngọt, thì không chỉ ở Hải Dương mà ở các địa phương khác cũng cần phát triển mô hình nuôi trồng thủy sản nước ngọt theo hướng hàng hóa. Đồng thời cần phải chú trọng công tác hỗ trợ nông dân khoa học kỹ thuật, thuốc thú y và đặc biệt về vốn để phát triển thủy sản nước ngọt bền vững và hiệu quả.

Phan Thành Hưng