Bắt đầu với việc một loạt diện tích nuôi trồng thủy sản ở các tỉnh ĐBSCL bị mất trắng vì ô nhiễm nguồn nước. Rồi đến vụ chè bẩn ở Thái Nguyên.

Những vấn đề nổi cộm này đã được nhìn nhận, phân tích rất kỹ lưỡng trong một hội thảo hồi cuối năm 2011. Và vấn đề chính là ở khâu quản lý chất lượng nông lâm sản và vật tư nông nghiệp. Theo đó, tình hình quản lý các mặt hàng này ở trong nước lại chưa được cải thiện nhiều, đặc biệt là sự chồng chéo trong công tác thanh tra, việc phân cấp, phân quyền giữa các cơ quan liên quan còn bất hợp lý. Bên cạnh đó, một số địa phương cũng cho rằng: khó khăn đối với các địa phương chính là việc quản lý các lò mổ gia súc gia cầm nhỏ lẻ và công tác quản lý vật tư nông nghiệp.

Ông Mai Bá Luyến, Phó GĐ sở NN&PTNT tỉnh Thanh Hóa cho biết: “Chúng ta rất khó kiểm soát các lò mổ ở quy mô nhỏ lẻ, vì lực lượng thanh kiểm tra mỏng; rồi công tác quản lý thuốc bảo vệ thực vật: thì các đại lý hay các cửa hàng chỉ muốn bán được hàng, nên họ tư vấn bừa bãi, khiến nông dân cứ phun bừa, lãng phí; rồi nông dân cũng chưa hiểu hết để sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hợp lý, dễ dẫn đến tồn dư trong rau quả còn nhiều.”

                          Nhiều cơ sở giết mổ không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm- Ảnh minh họa

Theo đánh giá của Cục Quản lý Chất lượng Nôn, Lâm sản và Thủy sản, Bộ NN&PTNT thì việc triển khai thông tư 14 về quy định việc kiểm tra, đánh giá cơ sở sản xuất kinh doanh vật tư nông nghiệp và sản phẩm nông lâm thủy sản ở các địa phương làm chưa tốt. Biểu hiện rõ nhất là kết quả  phân loại cơ sở sản xuất kinh doanh  một số sản phẩm chủ lực xếp loại C còn cao, ví dụ như cơ sở giết mổ gia súc gia cầm là 38%;  cơ sở sản xuất kinh doanh thủy sản là 23%. Và đến nay mới có 43 tỉnh thành triển khai thông tư này.

Ông Nguyễn Như Tiệp, Cục trưởng Cục Quản lý Chất lượng Nông, Lâm và Thủy sản cho biết: “Chúng ta cũng phải khẳng định là những văn bản chỉ đạo của chúng ta vẫn phải có những điều chỉnh để cho địa phương dễ làm, nhưng mà cái trước tiên là công tác tuyên truyền đã, vì có như vậy thì người dân và các cơ sở sản xuất kinh doanh mới tự giác mà tránh những sai phạm.”

Còn với công tác quản lý vật tư nông nghiệp tại các địa phương, đại diện Bộ NNPTNT hết sức quan tâm tới vấn đề các doanh nghiệp thời gian gần đây cung cấp những sản phẩm kém chất lượng, làm ảnh hưởng đến sản xuất của nông dân và uy tín của  ngành nông nghiệp. Đại diện bộ NN& PTNN đã nghiêm khắc yêu cầu các địa phương thực hiện quản lý chặt chẽ hơn trong lĩnh vực này trong năm 2012.

Phát biểu tại Hội nghị Triển khai kế hoạch năm 2012, Bộ trưởng Bộ NN&PTNN Cao Đức Phát  nhấn mạnh: “Chúng ta thấy là có những doanh nghiệp tung ra thị trường những sản phẩm kém chất lượng. Chúng ta cũng cứ để yên là không được. Nếu chúng ta chỉ thu hồi những sản phẩm phát hiện được ở ngoài đồng ruộng thì không giải quyết được gì cả, phải truy đến cùng, xem đó là doanh nghiệp nào sản xuất. Vì có những trường hợp, thuốc đó sử dụng ở địa phương này, nhưng được sản xuất ở tỉnh khác. Các đồng chí ở địa phương không giải quyết được thì báo cáo lên Bộ, chúng tôi sẽ có biện pháp xử lý.”

                                               Quản lý chất lượng từ trang trại đến bàn ăn

Để tháo gỡ những khó khăn trong quản lý chất lượng nông lâm sản và vật tư nông nghiệp, Bộ NN &PTNT cũng đang có kiến nghị Chính phủ cần có cơ chế tăng cường biên chế cho đội ngũ cán bộ làm công tác này ở cấp huyện; cấp xã.

Trong năm 2011, các Tổng cục, các Cục đã tổ chức đào tạo chuyên ngành cho hơn 500.000 cán bộ ở các địa phương về công tác quản lý và sản xuất các sản phẩm nông lâm thủy sản an toàn. Và tất cả các ban ngành, và chính người dân đang rất kỳ vọng rằng: những khóa đào tạo tập huấn này sẽ góp phần vào những chuyển biến trong quản lý chất lượng nông lâm sản và vật tư nông nghiệp. Để từ đó, những sản phẩm nông sản mà người dân sử dụng hàng ngày, được an toàn không chỉ từ trang trại mà còn an toàn tới tận bàn ăn.

 Văn Dương